پلاستیک های زیستی در خودرو سازی

 پلاستيك‌هاي زيستي روزبه‌روز جاي خود را در زندگي عادي مردم باز مي‌كنند. شايد اگر تا همين چند وقت پيش استفاده از آنها در كيسه‌هاي زباله و خريد رايج بوده است اما اكنون گستره استفاده از آنها به صنايع بزرگي نظير صنعت خودروسازي نيز كشيده شده است.

چند سالي است كه توليد پلاستيك‌هاي زيستي با هدف استفاده در صنايع جانبي خودروسازي در برخي شركت‌هاي خودروسازي معتبر جهان مطرح شده است. استراتژي كلي آنها در استفاده از اين مواد جديد به حداقل رساندن مصرف سوخت و در عين حال حفظ پايداري و ثبات خودرو در حين حركت با سرعت‌هاي بالا و در نهايت كمك به محيط زيست و كاهش آلايندگي زيست‌محيطي بوده است.

در همين راستا به تازگي يك شركت خودروسازي در ژاپن با همكاري دانشگاه هيروشيماي اين كشور بر آن شده است تا نوعي پليمر زيستي و تجديدپذير توليد كرده و از آن با توجه به ضريب بالاي تحمل فشار و گرما در طراحي و توليد سپر خودرو استفاده كند.

اين طرح كه «پروژه پلاستيك زيستي مزدا»  نام دارد با اين هدف ارائه شده است كه نوعي ماده پلي پروپيلن قابل استفاده مجدد و تجديدپذير توليد و با تهيه انبوه آن از سال 2013 به بعد در صنايع خودروسازي استفاده شود. در قالب اين پروژه با تبديل ماده سلولوزيك به اتانول، پلي پروپيلن سبز مورد نظر توليد مي شود.

آنچه كه درخصوص توليد اين نوع پلاستيك‌هاي زيستي بايد مورد توجه قرار گيرد لزوم مقاومت بالاي آنها در برابر گرما، استحكام در برابر ضربات و در نهايت و از همه مهم‌تر مناسب بودن براي استفاده در بخش‌هايي از خودرو نظير سپرهاست.

محققان اين شركت خودروسازي پس از بررسي‌هاي گسترده خود به اين نتيجه رسيده‌اند كه بهتر است در مرحله نخست از اين نوع پلاستيك جديد در ساخت سپر و داشبورد خودروها استفاده شود. با اين حال اين شركت خودروسازي هدف عمده و نهايي خود از انجام تحقيقات گسترده روي اين ماده جديد را استفاده از آن در سپر نسل بعدي خودروهاي خود عنوان كرده است.

پيش از اين نيز تلاش‌هاي مشابهي از سوي محققان اين شركت خودروسازي در زمينه طراحي و توليد پلاستيك و تركيبات زيستي صورت گرفته بود كه طي آنها نخستين ماده گياهي قابل استفاده در ساخت صندلي خودروها و پلاستيك زيستي با مقاومت گرمايي و ضربه‌پذيري بالا توليد شد.

توليد اين مواد و محصولات مربوط به آنها با استقبال قابل توجه جامعه بزرگ خودروسازي جهان و حتي مصرف‌كنندگان قرار گرفت و اين نويد داده شد كه تا كمتر از دو دهه آينده استفاده از آنها امري رايج شود. هر دوي اين مواد و محصولات توليد شده از آنها در نوعي خودروي دوگانه‌سوز مدرن اين شركت خودروسازي كه از اواخر سال جاري ميلادي وارد بازار خودروي ژاپن خواهد شد، به كار گرفته شده‌اند.

نكته جالب توجه درخصوص اين ماده جديد كه آن را از ساير مواد مشابه زيستي متمايز مي‌كند، عدم استفاده از منابع گياهي و غذايي قابل استفاده براي انسان و به جاي آن استفاده از مواد دورريز گياهي و خرده‌چوب‌ها بوده است. محققان معتقدند توليد مبتني بر استفاده گياهي اين ماده در عين حال كه وابستگي به منابع نفتي و فسيلي رو به پايان را كاهش مي‌دهد، در كاهش حجم آلاينده دي‌اكسيدكربن موجود در اتمسفر تاثير بسزايي دارد.

از آن گذشته برخلاف اتانول زيستي، اين نوع پلاستيك سبز هرگز با انتقادات منتقدان مواجه نشده است. توليد اتانول زيستي كه در سال‌هاي اخير و به لطف ارائه تكنيك‌هاي مدرن و خاص رونق قابل‌توجهي پيدا كرده است، همواره مورد حملات انتقادي منتقدان قرار داشته است.

مبناي اين انتقادات بر اين اصل استوار است كه همزمان با توليد اتانول از منابع گياهي نظير ذرت، منابع گياهي قابل استفاده براي تامين مواد غذايي بشر كاهش يافته كه نتيجه اين فرآيند افزايش بهاي كلي و جهاني مواد غذايي بوده است. با اين حال پلاستيك زيستي اين شركت خودروسازي كه براساس ادعاي محققان آن، كاملا ضدكربني است تاثيري در افزايش بهاي جهاني مواد غذايي نخواهد داشت.

اكنون اين پرسش مطرح مي‌شود كه چرا اين شركت خودروسازي در مرحله نخست پروژه جديد خود توليد سپر‌ها را با استفاده از اين مواد آغاز كرده است. محققان اين شركت پس از بررسي طولاني مدت دريافتند كه در نتيجه وقوع تصادفات مختلف سپرها نسبت به ديگر بخش‌هاي خودرو آسيب بيشتري مي‌بينند و از آنجا كه در اكثر موارد تعويض مي‌شوند، مي‌توانند خطرات زيست محيطي قابل‌توجهي ايجاد كنند با اين حال با استفاده از اين مواد جديد مي‌توان سپرهاي تصادفي و معيوب را براي چندين بار مورد استفاده مجدد قرار داد.

از سوي ديگر و همزمان با اعمال توجه به نوع مواد به كار رفته در طراحي و ساخت خودروها، محققان اين شركت خودروسازي بر تلاش‌هاي خود درخصوص افزايش راندمان مصرف سوخت خودروهاي جديد خود افزوده‌اند. نتيجه اين تلاش‌ها ابداع فناوري نويني براي طراحي موتورهاي جديد و استفاده از مواد سبك‌تر بوده است و در نهايت منجر به آن شده است كه راندمان سوخت خودروهاي آينده آن تا 7 سال آينده تا 30 درصد افزايش يابد.

در ضمن شركت خودروسازي مزدا اعلام كرده است كه تا سال2015ميلادي، خودروهايي توليد خواهد كرد كه نسبت به خودروهايي فعلي در حال توليد تا 110 كيلوگرم سبك‌تر هستند. كارشناسان اين كاهش قابل توجه را نه‌تنها به دليل طراحي اين موتور جديد عنوان مي‌كنند بلكه استفاده از پلاستيك‌هاي زيستي در ساخت سپرهاي سبك‌تر و درعين‌حال مقاوم را نيز قابل توجه مي‌دانند.

اين موفقيت موجب خواهد شد تا هدف تعيين شده يعني افزايش راندمان مصرف سوخت خودروها تا 30درصد، تحقق يابد. محققان معتقدند با استفاده از اين استراتژي جديد و در عين حال بهره‌گيري از پلاستيك‌هاي زيستي، صنعت خودروسازي جهان شاهد تحولي بنيادين خواهد بود.

فرآيندي كه اين شركت خودروسازي آغاز كرده موجب شده است تا برخي شركت‌هاي خودروسازي معتبر ديگر نظير تويوتا و فورد نيز تلاش‌هايي را براي افزايش راندمان مصرف سوخت خودروهاي آينده خود آغاز كنند، اما هنوز معلوم نيست كه آنها نيز هم چون مزدا درصدد برآيند تا با استفاده از پلاستيك‌هاي زيستي، روند مشابهي را دنبال كنند.

در مجموع به نظر مي‌رسد مزدا به عنوان شركت خودروسازي مقدم در عرصه استفاده از فناوري‌هاي دوستدار محيط‌زيست در توسعه صنعت خودروسازي جهان به الگويي براي ديگر غول‌هاي خودروسازي جهان تبديل شده باشد.

محققان اين شركت با اشراف بر اين حقيقت كه در آينده محدوديت‌هاي گسترده‌اي براي صنايع مختلف با توجه به گسترش آلودگي‌هاي زيست محيطي روي خواهد داد، استفاده از فناوري‌هاي دوستدار محيط زيست در صنعت رو به رشد خودروسازي را با جديت دنبال مي‌كنند.

دنیای حرفه و فن www.herfe-rszy.blogfa.com 

منبع: جام جم آنلاین

ضمیمه سیب- مهدي پيرگزي‌