فاكتورهاي زيادي دست به دست هم ميدهند تا در نهايت قد نهايي يك فرد را تعيين كنند. ژنتيك و نژاد مهمترين عامل موثر بر طول قد هر فرد است. متابوليسم يا همان سوختوساز طبيعي بدن و بيماريها از ديگر عوامل دروني تعيين ميزان رشد يك فرد هستند. اگرچه تغذيه و منطقه جغرافيايي زندگي فرد نيز از عوامل بيروني تعيينكننده مهم قد به شمار ميروند به عنوان مثال نژاد سياهپوستان بلند قد هستند، ولي نژاد زرد كوتاهترند. با اين وجود اين نژاد نيز به مدد عواملي همچون تغذيه و ورزش و غيره قدشان افزايش يافته است. از نظر وراثتي قد هر فرد متناسب با قد والدين خود خواهد بود بنابراين متوسط قد پدر و مادر منهاي 5 يا 6 سانتيمتر براي دختران و بعلاوه 5 يا 6 سانتيمتر براي پسران قد تقريبي هر فرد پس از بلوغ خواهد بود اما در اين ميان راههايي نيز براي افزايش قد وجود دارد.
هورموني براي رشد
هورمون رشد از بخش جلويي غده هيپوفيز ترشح شده و وارد خون ميشود و با اثر بر استخوانها باعث رشد طولي استخوانها و بلندتر شدن قد ميشود. ترشح هورمون رشد از غده هيپوفيز يك جريان دائمي و هميشگي نيست بلكه اين هورمون به صورت ضرباني يا پريوديك ترشح ميشود و ميزان آن در خون در طول شبانهروز تفاوت دارد و تحت تاثير عواملي ترشح آن افزايش مييابد.
خوابيدن، ورزش كردن، گرسنگي، سرما و اعمال جراحي و شوكهاي عصبي و خوردن غذاهاي پروتئيني باعث ميشود كه هورمون رشد بيشتر ترشح شود. در واقع هورمون رشد يك خاصيت فيزيولوژيك مهم دارد كه از كاهش غلظت گلوكز خون جلوگيري ميكند تا آن را براي نياز سلولهاي مغزي حفظ كند. بنابراين كاهش غلظت گلوكز به هنگام گرسنگي و ورزش سبب افزايش ترشح هورمون رشد در خون ميشود. در حين خواب عميق نيز بيشترين مقادير هورمون رشد نيز ترشح ميشود.
در دوران كودكي ترشح متناسب هورمون رشد اهميت زيادي دارد زيرا مقادير متناسب آن سبب رشد طبيعي كودك ميشود و كاهش آن به كوتاه قدي و كاهش رشد كودك منجر ميشود. افزايش ترشح هورمون رشد در سنين كودكي باعث رشد غيرطبيعي و بلندقدي و غولپيكري وي ميشود و عارضهاي به نام ژيگانتيسم را به وجود ميآورد. حتي بعد از سنين رشد كه صفحات رشد استخوانها بسته ميشود با افزايش ترشح هورمون رشد اگرچه طول استخوانها افزايش نمييابد، اما قطر استخوانها زياد شده و درشت پيكري در ناحيه فك، پيشاني، دست و پاها عارضهاي را به وجود ميآورد كه آكرومگالي ناميده ميشود.
بسته شدن صفحه رشد استخوان يعني چه؟
بسياري از كساني كه در سنين رشد يا بلوغ به پزشك مراجعه ميكنند و از كوتاهي قدشان شكايت دارند، از اينكه پزشكشان براي آنها گرافي ساده استخوانهاي مچ دست را درخواست ميكند، متعجب ميشوند. در واقع پزشك با مشاهده عكس مچ دست، سن استخواني را تشخيص ميدهد و ميفهمد كه آيا صفحه رشد استخوانهاي فرد باز است و هنوز جاي رشد دارد يا نه؟ در صورتيكه اگر سن استخواني فرد بالا باشد و صفحه رشد بسته شده باشد، ديگر جايي براي رشد طولي استخوانها نخواهد بود.
واقعيت آن است كه در انتهاي استخوانها صفحهاي به نام اپيفيز وجود دارد كه در سنين رشد از جنس غضروف است و با تاثير از هورمون رشد غضروفسازي ميكند. با گذشت زمان اين غضروفها به ترتيب شروع به استخواني شدن ميكنند و غضروفهايي جديد نيز ساخته ميشوند و به اين ترتيب استخوان رشد طولي ميكند و به اصطلاح درازتر ميشود. تقريبا در حوالي سنين 18 سالگي اين صفحات رشد از حالت غضروفي به حالت استخواني در ميآيند و ديگر استخوان رشد طولي نميكند. در اين حالت است كه پزشكان اصطلاحا ميگويند صفحات رشد استخواني بسته شدهاند.
گاهي در برخي از افراد بسته شدن صفحات استخواني حتي تا 20 سالگي ممكن است كه به طول بينجامد يا به طور نادر نيز در سنين كمتري بسته شوند. در هر صورت پس از بسته شدن صفحات رشد استخواني بلندتر شدن قد ديگر براي شما مقدور نخواهد بود. پس اگر در سني هستيد كه صفحات رشد استخوانهايتان هنوز بسته نشده ميتوانيد با تغييراتي در سبك زندگي خود ترشح هورمون رشدتان را افزايش دهيد و به بلندتر شدن قدتان اميدوار باشيد.
چگونه ترشح هورمون رشد را افزايش دهيم؟
برخي از فاكتورهاي ساده زندگي در افزايش ميزان ترشح هورمون رشد موثرند و در سنين رشد ميتوانند باعث بلندي قد كودك و نوجوانان شوند كه در زير به آنها اشاره ميكنيم:
خواب كافي و منظم: اولين قدم براي تحريك ترشح هورمون رشد خواب كافي و البته منظم است. بيشترين ميزان ترشح هورمون رشد پس از به خواب رفتن و در 2 ساعت اول خواب ترشح ميشود و به استخوانها ميرسد، بنابراين بهتر است كودكان و نوجوانان شبها تا دير وقت بيدار نمانند و اگر ميتوانند هنگام ظهر خوابي هر چند كوتاه نيز داشته باشند.
تغذيه صحيح: مصرف غذاهايي كه پروتئين كم و قند بالا داشته باشند، منجر به كوتاهي قد و تاخير در رشد ميشوند. بنابراين مصرف پروتئين بخصوص پروتئينهايي كه كيفيت بالايي داشته باشند و همه اسيد آمينههاي ضروري را در اختيار بدن قرار بدهند براي رشد و افزايش قد لازم است. زيادهروي در مصرف قندها و شيرينيجات سبب افزايش ميزان گلوكز خون به صورت ناگهاني در خون ميشود كه اين امر خود باعث كاهش ميزان ترشح هورمون رشد ميشود. غذاهاي چرب نيز حجم عضلاني بدن را كاهش و مانع رسيدن پروتئين كافي به بدن ميشود.
تمرينات ورزشي: انجام روزانه ورزشهاي كششي و نرمشي اثر مستقيمي بر افزايش ميزان هورمون رشد دارد و فعاليتهاي ورزشي شديد سبب كاهش قند خون ميشود و متعاقب اين امر ترشح هورمون رشد افزايش مييابد. پزشكان معتقدند كه مصرف غذاهاي حاوي پروتئين 2 ساعت قبل از ورزش و نيز پس از ورزش باعث افزايش قابل توجهي در ميزان هورمون رشد و نيز هورمون تستوسترون در آقايان ميشود.
انجام ورزشهاي كششي به طور مرتب با تقويت عضلات پشت و تقويت ستون فقرات باعث راست قامتي بيشتر و افزايش قد تا حدود 1 تا 2 اينچ ميشود. بنابراين در هر سني كه هستيد روزي 20 تا 30 دقيقه براي ورزش قرار دهيد تا از فوايد ديگر آن همچون افزايش متابوليسم بدن كاهش حجم چربي بدن و تقويت سيستم ايمني بدن بهره ببريد.
فاصلهگذاري مناسب بين تغذيه و خواب: مصرف غذاهاي سنگين پيش از خواب باعث ميشود كه در هنگام خواب ميزان انسولين خون در حين خواب افزايش يابد و اين مساله باعث كاهش ترشح هورمون رشد ميشود. بنابراين اگر ميخواهيد از خوابتان بهره كافي ببريد، حداقل 2 ساعت قبل از خواب مواد غذايي سنگين نخوريد.
كمبود روي و كوتاهي قد: عنصر روي يكي از مواد معدني مورد نياز بدن است كه پس از آهن بدن بيشترين نياز را به آن دارد. اين عنصر كمياب در بدن نقشهايي حياتي دارد و كمبود آن سبب خستگي و ضعف، كوتاه قدي و عوارض پوستي و ديررس بودن صفات ثانويه جنسي ميشود. در كشور ما يكي از دلايل مهم كوتاه قدي در كودكان و نوجوانان كمبود روي است كه بيشتر ناشي از جذب ناكافي اين عنصر است.
غلات و نيز غذاهاي حيواني مانند گوشت و تخممرغ، لبنيات و غذاهاي دريايي مثل ماهي و ميگو سرشار از روي هستند، اما مصرف نانهايي كه بخوبي تخمير نشدهاند يا در تهيه آنها از جوش شيرين استفاده ميشود از جذب روي و املاح معدني ديگر ممانعت به عمل ميآورند و باعث كوتاهي قد در جوانان خواهد شد. در واقع در غلات و بويژه پوسته آنها مادهاي به نام فيتات وجود دارد كه مانع جذب روي است. ولي در اثر تخمير تجزيه ميشود و از بين ميرود. با اين تفاسير درمييابيد كه مصرف نانهايي كه به روش سنتي تهيه ميشوند و بخوبي تخمير ميشوند، بهترين منبع روزانه تامين روي است.
امروزه مكملهاي روي به صورت شربتهاي خوراكي در داروخانهها وجود دارند كه پزشكان براي كودكاني كه دچار كوتاه قدي و تاخير رشد هستند، تجويز ميكنند. علاوه بر روي، ويتامينها و مواد معدني ديگر همچون ويتامينA ،12B ، آهن و كلسيم براي رشد قد ضروري هستند.
آيا ميتوانيم از كوتاه قدي پيشگيري كنيم؟
زمينه ژنتيكي كوتاهي قد عاملي است كه قابل تغيير نيست و بنابراين پيشگيري از كوتاهي قد در مواردي كه به علت عوامل ارثي باشد، مقدور نيست. اما اگر كوتاهي قد ناشي از عوامل تغذيهاي، كمبود هورمون رشد يا بيماريهاي زمينهاي باشد، ميتوان پيش از بسته شدن صفحات رشد استخواني اقداماتي را انجام داد. در اين صورت مراجعه به پزشك براي تشخيص علت كوتاهي قد ضروري است. پزشك معمولا براي بررسي علل كوتاهي قد به انجام يك سري آزمايشهاي طبي و نيز معاينات باليني و ارزيابي رشد ميپردازد. تستهاي عملكرد غده هيپوفيز و نيز عملكرد غده تيروئيد از آن جملهاند. گاهي نيز برخي بيماريهاي مزمن مانند ديابت جز اختلال رشد علامت مشخصه ديگري نشان نميدهد. به همين دليل مراجعه به پزشك در اين موارد به والدين كمك ميكند كه علت اختلال رشد فرزندشان را بفهمند.
در حقيقت مهمترين قدم براي پيشگيري از كوتاهي قد، كشف علت آن در دوران نوجواني است. اگر علت طبي و بيماري خاصي مثل كمكاري تيروئيد، ديابت يا كاهش هورمون رشد وجود نداشته باشد و با توجه به قد پدر و مادر، كوتاهي قد فرزند جنبه ژنتيكي نيز نداشته باشد، پزشك براي او مكملهاي رشد و تغذيه را تجويز ميكند.
در بسياري موارد، والدين در مراجعه به پزشك اصرار ميكنند و از وي ميخواهند كه براي فرزند نوجوانشان هورمون رشد تجويز كند تا با تزريق اين آمپولهاي حاوي هورمون رشد بلندتر شوند. در حالي كه از عوارض كوتاه مدت و بلندمدت اين داروها بياطلاعند. پزشكان تنها در صورتي تزريق هورمون رشد را مجاز ميدانند كه بر طبق آزمايشات طبي اثبات شده باشد كه هورمون رشد كافي در بدن فرد توليد نميشود و در ضمن صفحات رشد استخواني هنوز بسته نشده باشند. بديهي است كه اگر صفحات رشد استخوانها بسته باشند ديگر از هيچ طريقي انتظار افزايش قد و پاسخ به هورمون رشد نميرود.
افزايش قد پس از 18 سالگي
اگر سنتان از 18 سالگي گذشته است، فرقي نميكند زن يا مرد باشيد ديگر صفحات رشد استخواني شما بسته شده است و رشد قدتان متوقف شده است. تزريق هورمون رشد، بهبود تغذيه و مكملهاي غذايي و... هيچيك نميتواند قد شما را افزايش دهد. در ضمن امروزه تبليغات رنگارنگ در بسياري مجلات، سايتها و شبكههاي غربي از دمپاييهايي ميشود كه توليدكنندگان آنها ادعا ميكنند كه اين صندلها با ماساژ اعصاب كف پا باعث افزايش قد در هر سني ميشوند. در حالي كه با بسته شدن صفحات رشد استخوانها اين امر مقدور نيست و هيچ پايه و اساس علمي ندارد.
تنها به شما توصيه ميكنيم براي آنكه انتهاي ستون فقرات شما قد شما را كوتاهتر از آنچه هستيد نكند، انجام ورزشهاي كششي را جدي بگيريد. از طرفي تغذيه صحيح و مصرف كافي كلسيم از رژيمهاي غذايي حاوي شير و لبنيات به استخوانهاي شما استحكام ميبخشد تا قامتتان هميشه راست بماند. اگرچه امروزه از نوعي عمل جراحي ارتوپدي براي بلند قد شدن در محافل نام برده ميشود، اما داستان اين جراحي به همين سادگي هم نيست.
بدتر از كوتاهي قد
عمل جراحي افزايش قد يا همان افزايش طول استخوانها در طب ارتوپدي نزديك به 80 سال قدمت دارد، اما در كتابهاي تخصصي ارتوپدي كه مرجع پزشكان متخصص به شمار ميآيد، هيچگاه از آن به عنوان عمل زيبايي ياد نشده است بلكه اين جراحي جنبه درماني دارد و در اصلاح ناهنجاريهاي مادرزادي كه طول يك اندام كوتاهتر از ديگري است يا عوارض ناشي از برخي شكستگيها يا صدمات مفصلي كه سبب شده كه يك پا كوتاهتر از ديگري شده است، اين جراحي انجام ميشود؛ اما متاسفانه امروزه بدون در نظر گرفتن عوارض و سختيهاي اين عمل جراحي پرريسك، برخي افراد ميخواهند با اين جراحي قد خود را افزايش دهند كه يك عمل جراحي زيبايي محسوب ميشود.
چند و چون يك عمل پرخطر
زيربناي عمل جراحي افزايش قد بر اين اصل استوار است كه اگر استخوانها شكسته شود و بين 2 قطعه استخوان فاصله بيفتد، اين فاصله با استخوانسازي 2 سر مجاور پر ميشود و استخوان جديد ساخته شده و در نتيجه طول استخوان افزايش مييابد.
با توجه به اين مساله، براي عمل جراحي افزايش قد نيز در شرايط اطاق عمل ابتدا استخوان ساق پا شكسته شده و سپس ميلههايي را به قطر 3 تا 4 ميليمتر در ناحيه بالا و پايين شكستگي در پا وارد ميكنند. اين ميلهها به وسيله تعدادي حلقه به هم متصل هستند و داراي يك پيچ براي زياد كردن فاصله بين 2 ميله بالايي و پاييني ميباشند.
پس از شكستن ساق و كارگذاري ميلهها پزشك با پيچاندن پيچهاي اين ميله روزانه حدود يك ميليمتر فاصله ميلهها و 2 تكه شكسته استخوان را زياد ميكند تا در فاصله ايجاد شده بين دو سر استخوان شكسته استخوانسازي جديد ايجاد شود. اين در حالي است كه پيچاندن اين پيچها بشدت دردناك بوده و با پارگي پوست و ماهيچهها و رباطهاي پا همراه است.
پس از طي زماني طولاني استخوان شكل ميگيرد، اما بسيار نرم بوده و استحكام لازم را براي راه رفتن ندارد. بنابراين جراحي ديگري نيز لازم است تا در پا پلاتين قرار داده شود تا زماني كه استخوان جديد به استحكام ميرسد، آسيبي نبيند. اگر عارضهاي پيش نيايد و خوششانس باشيد، حدود يك تا 2 سال طول ميكشد تا بتوانيد بدون عصا راه برويد و فعاليتهاي روزانه خود را بدون مشكل انجام دهيد. در بسياري موارد پارگي و كشش شديد ماهيچهها و تاندونها سبب ميشود كه نياز به جراحي مجدد باشد و پس از همه اين مراحل راه رفتن شما مستلزم فيزيوتراپي و ورزشهاي خاصي است كه قطعا در آن شرايط بسيار دردناك است. اين در حالي است كه عوارض خطرناك ديگري همچون جوش نخوردن استخوانها، احتمال بسيار زياد عفونت استخوان و بافت نرم، كج جوش خوردن يا هماندازه نشدن هر دو پا در كمين شماست.
پارگي پوست و زخمهاي ناشي از جراحي گاه به حدي است كه فرد به جراحي پلاستيك پوست نيز نياز پيدا ميكند. به دليل اين خطرات اين روش افزايش قد براي افراد كوتاه قد با هدف زيبايي و بلند قد شدن اصلا مناسب نيست. پس بهتر است اگر از سن رشد ما گذشته است به جاي متوسل شدن به اين روش قد خود را هرچقدر كه هست بپذيريم.
هورمون رشد از بخش جلويي غده هيپوفيز ترشح و وارد خون ميشود و با اثرگذاري روي استخوانها باعث رشد طولي استخوانها و بلندتر شدن قد ميشود.
ترشح هورمون رشد از غده هيپوفيز يك جريان دائمي و هميشگي نيست بلكه اين هورمون به صورت ضرباني يا پريوديك ترشح ميشود و ميزان آن در خون در طول شبانهروز تفاوت دارد و تحت تاثير عواملي ترشح آن افزايش مييابد. خوابيدن، ورزش كردن، گرسنگي، سرما و اعمال جراحي و شوكهاي عصبي و خوردن غذاهاي پروتئيني باعث ميشود
كه هورمون رشد بيشتر ترشح شود. در واقع هورمون رشد يك خاصيت فيزيولوژيك مهم دارد كه از كاهش غلظت گلوكز خون جلوگيري ميكند تا آن را براي نياز سلولهاي مغزي حفظ كند. بنابراين كاهش غلظت گلوكز به هنگام گرسنگي و ورزش سبب افزايش ترشح هورمون رشد در خون ميشود. در حين خواب عميق نيز بيشترين مقادير هورمون رشد نيز ترشح ميشود.
در انتهاي استخوانها صفحهاي به نام اپيفيز وجود دارد كه در سنين رشد از جنس غضروف است و با تاثير از هورمون رشد غضروفسازي ميكند. با گذشت زمان اين غضروفها به ترتيب شروع به استخواني شدن ميكنند و غضروفهايي جديد نيز ساخته ميشوند و به اين ترتيب استخوان رشد طولي ميكند و به اصطلاح درازتر ميشود. تقريبا در حوالي سنين 18 سالگي اين صفحات رشد از حالت غضروفي به حالت استخواني در ميآيند و ديگر استخوان رشد طولي نميكند. در اين حالت است كه پزشكان اصطلاحا ميگويند صفحات رشد استخواني بسته شدهاند.
بعضيها آرزو ميكنند اي كاش بلندقدتر بودند و ميتوانستند يك بازيكن بسكتبال مشهور شوند. اما بايد بدانيم كه قد ما به دلخواه ما تنظيم نميشود و از قد والدين تاثير ميپذيرد. سوالها و بدفهميها درخصوص عوامل موثر بر قد بسيار است. آيا قد قابل پيشبيني است؟ آيا كف پاي بلند به معني بلندقد شدن است؟ آيا قهوه موجب كوتاهي قد ميشود؟ به خواندن اين مطلب ادامه دهيد تا دريابيد چرا قد شما همين اندازه است و بلندتر يا كوتاهتر نيست.
عواملي كه قد را تعيين ميكنند
قد نهايي افراد براساس تقابل پيچيدهاي از عوامل شكل ميگيرد. اين عوامل شامل تغذيه، ژنتيك و سلامت كلي هستند. سرعت رشد در طول زندگي متغير است. در نوزادي از وقتي طول كودك 8/50 سانتيمتر است تا سن 2 سالگي، كودك سريع رشد ميكند و 56/35 سانتيمتر به طول كودك اضافه ميشود و پس از آن روند رشد آهسته پيش ميرود. از 2 سالگي تا شروع بلوغ حدود 35/6 سانتيمتر در سال به قد اضافه ميشود. وقتي فرد وارد دوره بلوغ ميشود، رشد قد جهش پيدا ميكند و در دوره بلوغ سالي 7/12 - 62/7 سانتيمتر به قد اضافه ميشود. از سن 50 -40 سالگي به بعد، قد حتي در افراد سالم به آرامي كاهش مييابد. البته اين اعداد تقريبي است و ممكن است در افراد مختلف كمي با هم متفاوت باشد.
يكي از موارد مهم تعيينكننده قد اين است كه استخوانهاي دراز تا چه اندازه رشد ميكنند. استخوانهاي دراز (مانند ران و ساق پا) در انتهاي خود داراي صفحات رشد هستند كه به آنها اجازه بلند شدن ميدهد. وقتي رشد كامل ميشود (تقريبا در سن 17 سالگي صفحات رشد بسته ميشوند و استخوان توانايي بلندتر شدن را از دست ميدهد.
بعضي از هورمونها در رشد و افزايش قد در طول زندگي و دوره بلوغ موثرند. اين هورمونها شامل هورمون رشد، هورمون تيروئيدي، كورتيزول و هورمونهاي جنسي (استروژن و تستوسترون) ميشوند.
حتما ميدانيد كه جنس نيز روي قد تاثير ميگذارد. جهش رشد كه در دوره بلوغ رخ ميدهد در دخترها 2 سال زودتر از پسرها آغاز ميشود، اما به نظر ميرسد پسرها هنگام آغاز جهش رشد بلندقدترند. بيشتر بلندقدي مردان بزرگسال نسبت به زنان (حدود 7/12 سانتيمتر) به رشد بيشتر پسرها طي جهش رشدي و دست يافتن به قد بلندتر پيش از شروع جهش رشدي در پسرها مربوط ميشود. بنابراين با اين كه جهش رشدي در دخترها زودتر آغاز ميشود، قد نهايي معمولا در پسرها بلندتر است.
ژنتيك نقش مهمي در تعيين قد دارد. در بهترين شرايط تغذيهاي و سلامت عاملي كه بيشترين اثر را در تعيين قد نهايي دارد ژنها هستند. فرزندان يك خانواده كه غذاي مشابهي مصرف ميكنند و در يك محيط زندگي ميكنند، قدهاي متفاوتي دارند؛ به اين دليل كه تركيب ژني آنها با هم فرق دارد و اختلالات ژنتيكي ميتواند باعث كوتاهي قد شود.
چگونه قد را پيشبيني كنيم؟
قد كودك در سن 2 سالگي تقريبا به اندازه نصف قد دوره بلوغ وي است، بنابراين اگر ميخواهيد قد نهايي تقريبي فرزند خود را بدانيد، كافي است قد وي را در روز تولد 2 سالگياش اندازه گرفته و آن را دو برابر كنيد. از ساير روشهاي پيشبيني قد ميتوان از جداول رشد كودك، قد والدين و خواندن سن استخواني نام برد. براي سن استخواني در كودكان معمولا از عكس ساده دست كه با اشعهX گرفته ميشود براي تخمين سن استخواني و امكان رشد بيشتر استفاده ميشود.
يكي از فرمولهاي متداول براي تعيين قد نهايي فرمولي است كه با توجه به قد والدين و جنس ميتواند قد نهايي را با خطاي 57 سانتيمتر پيشبيني كند. براي محاسبه قد نهايي با استفاده از اين فرمول در مردها بايد مجموع قد پدر و مادر به سانتيمتر را با عدد 13 جمع و حاصل را بر عدد 2 تقسيم كنيد. عدد به دست آمده قد نهايي به سانتيمتر خواهد بود. در خانمها براي پيشبيني قد نهايي بايد قد پدر و مادر را با هم جمع و از عدد 13 كم كنيد و عدد حاصل را بر 2 تقسيم كنيد، عددي كه به دست ميآيد قد نهايي فرد بر حسب سانتيمتر است. طول كودك هنگام تولد، معيار مناسبي براي پيشبيني قد نيست. همچنين دليلي ندارد كسي كه طول كف پايش بيشتر است، در آينده بلندقدتر باشد.
تاثير رژيم غذايي بر قد
بيشترين تاثير رژيم غذايي بر قد در كودكان مبتلا به سوءتغذيهاي ديده ميشود كه عقبافتادگي رشد و قد كوتاه دارند. رژيم غذايي مناسب در كودكي و عدم ابتلا به بيماري باعث ميشود كودك به حداكثر قد خود برسد. هنوز شواهد كافي براي اينكه قهوه يا نوشيدنيهاي كافئيندار موجب كاهش رشد ميشوند، وجود ندارد. در بعضي مطالعات عنوان شده است كودكاني كه بيش از اندازه (بيش از 350 سيسي در روز) آبميوه مصرف ميكنند دچار چاقي و كوتاهي قد ميشوند، اما مطالعات ديگري اين مطلب را نقض كردهاند.
عواملي كه موجب كوتاهقدي ميشوند
بيشتر آنهايي كه كوتاهقد هستند بيماري خاصي ندارند، بلكه والدين كوتاهي دارند يا تاخير رشد دارند و در بزرگسالي به قد مناسبي ميرسند. نوزادان زودرس معمولا موفق نميشوند به قد پيشبينيشده دست يابند و كوتاهتر باقي ميمانند. هر بيماري جدي و بعضيوقتها داروهايي كه براي درمان آن بيماري استفاده ميشوند، ميتوانند روي قد تاثير بگذارند. مثلا نارسايي كليه، سيستميك فيبروز و اختلالات رودهاي كه جذب مواد غذايي را كاهش ميدهند از اين دستهاند. ديابتي كه در دوره كودكي آغاز شود (معمولا ديابت نوع يك) باعث كوتاهقدي ميشود، اما تشخيص بموقع و درمان از شدت كوتاهي قد ميكاهد.
پوكي استخوان و خشكشدن ديسكهاي بينمهرهاي موجب ميشود با افزايش سن، قد افراد كمي كوتاهتر شود. كمكاري تيروئيد باعث كاهش هورمون تيروئيد شده و اگر در دوره كودكي رخ دهد، علاوه بر خستگي، عملكرد نامناسب در مدرسه، يبوست و عدم تحمل سرما، موجب كوتاهقدي نيز ميشود. اگر كودك دچار كمبود هورمون رشد شود، طي جهش رشدي به اندازه كافي رشد نميكند و كوتاهتر باقي ميماند. استفاده از كورتون براي مدت طولاني در كودكي موجب عقبماندگي رشد ميشود. كورتونها براي درمان بيماريهايي چون كرون، كوليت اولسرو، آسم يا التهاب مفاصل استفاده ميشود ولي معمولا خط نهايي درمان هستند. پس اگر سالم هستيد، قدتان به حدود قد والدينتان ميرسد. وقتي به قد بلوغ خود برسيد، ديگر قدتان تقريبا در همين حد باقي خواهد ماند. هر وقت در رابطه با قد خود يا فرزندتان دچار نگراني شديد، با پزشك مشورت كنيد و اگر از قدتان راضي نيستيد، قهوه يا آبميوه را سرزنش نكنيد و پاسخ آبراهام لينكلن را به ياد داشته باشيد وقتي از او پرسيده شد پاي انسان بايد به چه اندازه باشد: «به آن اندازه كه به زمين برسد!»
دنیای حرفه و فن www.herfe-rszy.blogfa.com
منبع: جام جم، دکتر شیرین گودرزی
www.Intelihalth.com دكتر امير شيرواني