زندگي طلايي درخانههاي هوشمند
با وجود افزايش سرعت پهن باند و ارتباطات،افزايش شبكههاي بيسيم و استفاده از دستگاههاي قدرتمند ارزانتر در منازل، روياي خانه هوشمند به واقعيت نزديكتر ميشود و به اين ترتيب روياي داشتن يك خانه هوشمند چندان هم دور از ذهن نيست. هم اكنون بسياري از منازل مسكوني در سراسر اروپا مجهز به انواع سيستمهاي هوشمند هستند كه ممكن است در سالهاي آينده اين روند با افزايش چشمگيري همراه شود.
هم اكنون در دنيايي كه لحظه به لحظه دستاوردهاي جهان علم و فناوري نوبه نو تغيير ميكنند، داشتن امكانات بي مانندي كه خانههاي هوشمند در اختيار افراد قرار ميدهند از ملزومات و اسبابي تلقي ميشود كه اشخاص در زندگي مدرن به آن نيازمند هستند. در واقع سيستم هوشمند همانند اعصاب بدن انسان با همه زواياي منازل مسكوني در ارتباط است و با هدايتگري ويژه كه مانند مغز عمل ميكند، هدايت ميشود. با اين تفاوت كه اين مركز فرماندهي در يكي از ديوارهاي خانه نصب شده است! واقعيت اين است كه خانه هوشمند با همزيستي چند تكنولوژي در كنار يكديگر جان گرفته و پا به عرصه حيات گذاشته است.
هوش در خانهها چرخ ميزند
امروزه خانه هوشمند يك كلمه بيگانه و عجيب براي مردم است. اما دانشمندان و متخصصان معتقدند در آينده نزديك اين واژه براي همگان مفهوميبديهي و معمولي خواهد شد و بالاخره تلاش بشريت در اين زمينه نتيجه خواهد داد. در سال 1921 يك معمار به نام «كلو برريز» براي اولين بار تصميم به ساخت يك خانه هوشمند گرفت. اين اولينبار بود كه بشر چنين ايدهاي را در ذهن بپروراند. او تصميم خود را عملي كرد اما پروژه او نه تنها با شكست مواجه شد بلكه يك رسوايي بزرگ در علم و فن نيز محسوب شد. چرا كه به جاي اينكه هدف اصلي آن رفاه و آسايش ساكنانش باشد از خانههاي معموليشان بيشتر براي آنها دردسر ايجاد ميكرد. بهطوري كه هيچ خانوادهاي حاضر نشد در آن زندگي كند. از آن پس بشر روياي ساخت خانه هوشمند را در ذهن ميپروراند.
امروزه با پيشرفت علم و فناوري ديد بشر نسبت به ساخت چنين خانهاي وسيعتر شده است. ارتباط، اطلاعات و استفاده از فناوري ارتباطات پيشرفته در همه زمينههاي زندگي شخصي امروزه در اولويت قرار دارد. چندي پيش گروه مهندسي و تحقيق شركت«»T - com house با همكاري متخصصان شركت «زيمنس» خانهاي هوشمند را در مركز «برلين» احداث كردند و آن را به نمايش عموم گذاشتند.
سازندگان اين بنا با عناوين جنجالي مانند «زندگي در آينده» و «خانه ديجيتالي» توجه بسياري از رسانههاي دنيا را به خود جلب كردند. اين ساختمان در متراژ 240 متر مربع در خيابان 13 «برلين» احداث شده است و به بازديد علاقهمندان درآمده است تا چند ساعتي را در اين خانه اتوماتيك سپري كرده و زندگي آينده را تجربه كنند. اين خانه از بيرون مانند خانههاي معمولي به نظر ميرسد. اما اسرار آن در درون آن نهفته است. سقف اين ساختمان به سلولهاي خورشيدي بيشماري مجهز است.
اين خانه به فناوري ارتباطي فوقالعاده مجهز شده است. صبح زود كه اعضاي خانواده كمكم خود را براي تلاش روزانه آماده ميكنند، كركرههاي آن خود به خود بالا ميروند. با بيدار شدن هر عضو خانواده چراغ اطاق او به طور خودكار روشن شده و يك نور ملايم و مناسب براي روز را در ساختمان ايجاد ميكند.
دماي همه اطاقها به طور خودكار روي يك دماي مناسب و مطبوع تنظيم شده است. اگر شخصي از اعضاي خانواده دچار بيماري و كسالتي باشد، دماي اطاق او به صورت كاملا هوشمند روي درجه حرارت مناسب براي بيماري تنظيم ميشود. زن شاغل خانواده ميتواند بدون حضور در محل كار، در اطاق كارش در ويدئو كنفرانسي كه در شركتشان برگزار شده، حضور داشته باشد و پس از پايان كنفرانس اطلاعات و نظراتش را در كوتاهترين زمان به شركت محل كارش بفرستد. در ضمن تمامياعضاي خانواده با كمك وسايل ارتباطي پيشرفته و تكنيكي كه در اطاقها تعبيه شده با يكديگر ارتباط برقرار ميكنند و هيچ نيازي نيست كه همديگر را صدا بزنند.
درهمه اطاقهاي اين ساختمان، نمايشگر و اينترنت در دسترس است. همراه با يك دستگاه كنترل كه اندازه آن دو برابر گوشي موبايل است و اعضاي خانواده به جاي دسته كليد آن را همراه خود دارند و با آن كنترل همه وسايل ساختمان را انجام ميدهند. آنها با كمك اين دستگاه هم تلفن ميزنند، هم پيام كوتاه مينويسند و هم روشنايي، اجاق گاز، يخچال و تلويزيون و تماميوسايل و تجهيزات خانه را از راه دور كنترل ميكنند. اين خانه روزهاي تعطيل به روي بازديد كنندگان باز است و با نظرسنجيهاي به عمل آمده تاكنون چندين ميليون نفر خواهان زندگي در چنين خانه مجهزي بودهاند.
شروع يك روز استثنايي
فعاليت صبحگاهي اعضاي خانواده در يك خانه هوشمند با فرآيند دلپذيري آغاز ميشود. با طلوع خورشيد و سر ساعت معيني كه از شب پيش تعيين شده است، پردههاي اتاق خواب تاحدودي كنار ميروند و نور طبيعي ملايمياتاق را روشن ميكند. پس از لحظهاي موسيقي ملايمي فضاي خانه را فرا ميگيرد و دراين هنگام پردهها بيشتر كنار ميروند. حمام و آشپزخانه و در صورت نياز همه نقاط خانه كم كم روشن و دماي حمام و نقاط مختلف خانه براي صبح مناسب و تنظيم ميشوند. در آشپزخانه يك منزل هوشمند همه وسايل با درك و شعوري وصف ناپذير فعاليت روزمره شان را از سر ميگيرند به طوري كه با حضور نخستين نفر در آشپزخانه، بساط چاي و قهوه فراهم ميآيد.
اطمينان از بسته بودن در بالكن، پنجرههاي خانه، خاموش بودن فرگاز، چراغها و وسايل برقي فقط با نيم نگاهي به صفحه كنترل مركزي يا كليد هوشمند در هنگام ترك منزل امكان پذير است. در اين زمان سيستم پيامگير تلفن به طور خودكار فعال ميشود، سيستم ايمني خانه در غياب خانواده به كار ميافتد و هرگونه هشدار و اخطاري در مورد ايمني خانه به سرعت به تلفن همراه يكي از اعضاي خانواده كه به واحد مركزي هدايتگر سپرده شده است فرستاده ميشود.
جالب اين كه در غياب اعضاي خانواده اخبار، فيلم و سريالهاي مورد علاقه آنها به طور خودكار ضبط شده و پس از بازگشت از نمايشگرهاي موجود مشاهده ميشود. در زمان بازگشت به منزل هم فهرستي از پيامهاي تلفني پستهاي الكترونيكي و ديگر موارد در اختيار هريك از اعضاي خانواده قرار ميگيرد.
پذيرايي مناسب از ميهمانان بدون اندك دخالت ميزبان از ديگر امكاناتي است كه يك خانه هوشمند در اختيار كاربران خود قرار ميدهد. به هنگام نزديك شدن ميهمانان به ورودي منزل، مسير پيش روي آنها به طور خودكار و با نور ملايميروشن و موسيقي دلپذيري در فضا پخش ميشود. نور راه پلهها و ورودي منزل نيز بنا به ساعت خاص رسيدن ميهمانان تنظيم و كنترل ميشود. نورپردازي زيباي ميزشام نيز از امكانات ويژهاي است كه در فراهم آوردن فضاي دلپذير براي ميهمانان بسيار موثر خواهد بود.
از قابليتهاي ديگر اين خانهها ميتوان موارد بسيار جالبي را نام برد. همچون به كار افتادن زنگ هشدار از طريق حسگرهاي مخصوص دود در هواي محيط كه حتي نسبت به ميزان دود سيگار در فضاي خانه نيز حساس هستند، ارسال پيام كوتاه و اخطار به صاحبان منازل در هنگام نشت لولههاي آب حتي بروز مشكل در وسايلي مانند ماشين لباسشويي، خاموش شدن خودكار وسايل برقي پرسروصدا مانند جاروبرقي در هنگام به صدا در آمدن زنگ تلفن يا در، حتي خاموش شدن وسايل صوتي و تصويري با صداي بلند در زمان آمدن افراد مختلف به در منزل، تنظيم روشنايي اتاقهاي مختلف برحسب نوع كاربري آنها، از قابليتهاي منحصر به فرد خانههاي هوشمند است.
در هنگام انتخاب برنامه تفريحي در يك خانه هوشمند، كركرهها به طور خودكار پايين ميآيند و چراغهاي جانبي با نورپردازي مناسب خود فضاي داخل يك سينما را براي حاضران تداعي ميكند. همزمان با شروع نمايش فيلم نيز دستگاه پيام گير تلفن نيز روشن ميشود و يك خانه هوشمند به كاربران خود در هر لحظه امكان ميدهد كه آهنگ و فيلمهاي موردنظر خود را از آرشيو، جستجو و انتخاب كنند. اين آرشيو به صورت خودكار به اينترنت متصل شده و به جستجوي نام هنرمندان، نام موسيقي و فيلم منتخب در فهرست الفبايي ميپردازد. سينماي خانگي اين منازل هوشمند با خروج بينندگان از اتاق به صورت خودكار متوقف و پس از بازگشت آنها دوباره به كار خود ادامه ميدهد.
در نيمه شب در هنگام خواب، سيستم ايمني منزل هوشمند نيز فعاليت خود را آغاز ميكند اگرچه سيستم دزدگير منزل نسبت به ورود شخصناشناس به سالن و در ورودي خانه بسيار حساس است، اما در زماني كه شخصي از اتاق خواب خود در طبقه بالا به سالن طبقه پايين بيايد دزدگير خانه هيچ واكنشي نشان نخواهد داد. اين در حالي است كه حتي مسير عبور وي نيز با نور ملايميروشن خواهد شد كه براي كودكان و خردسالان خانواده ممكن است بسيار حياتي و مهم باشد. هنگام توفان و وزش بادهاي شديد نيز ضمن اخطار به اهالي منزل از بازبودن پنجرهها، سيستمهاي برق منزل به طور خودكار در حالت آماده باش قرار ميگيرند تا راه بروز هر مشكلي را مسدود كنند.
با شروع فصل سرما حسگرهاي نصب شده در ورودي منزل سيستم گرمايشي كف ورودي را روشن ميكنند و با استفاده از كمترين انرژي، ورودي منزل را از برف و يخ پاك و از لغزندگي جلوگيري ميكنند. آبياري خودكار باغچه در هر غروب نيز از ديگر اقدامهاي خودكار اين سيستم است، به طوري كه با پايين آمدن ميزان رطوبت چمنها از ميزان 33درصد معيار، آبياري بدون نياز به فرمان خاصي در پيش گرفته ميشود. در واقع با اين تفاسير ميتوان گفت راحتي و صرفهجويي مهمترين رويكردي است كه خانههاي هوشمند در زندگي بشر خواهند داشت.
گزينهاي مناسب براي زندگي سالمندان
رويكرد عظيم خانههاي هوشمند را ميتوان بيشتر در ميان افراد با نيازمنديهاي خاص مشاهده كرد. همواره دولتمردان كشورهاي اروپايي سالمندان را در رديف اولويتهاي اساسي برنامههاي اجتماعي خود قرار دادهاند. حضور 80 ميليون سالخورده در كشورهاي مختلف اروپايي و نياز مبرم آنها به استفاده از امكانات و تجهيزات گسترده در غياب فرزندان و پرستاران مخصوص از جمله مواردي است كه مسوولان امور اجتماعي را بيش از هر زماني به چالش كشانده است. دراين راستا ضرورت فراهم آوردن شرايط مناسب براي سالمندان اروپايي كه معيارهاي زندگي مدرن در ميان آنها افزايش قابل توجهي داشته است ميتواند نقش خانههاي هوشمند و ساختن شهركهايي ازاين دست را براي اين عده تثبيت كند.
به عقيده كارشناسان افزايش يك درصدي شمار سالمندان اروپايي و ارتباط صحيح آنها با محيط اطراف و استفاده از امكانات پيش رو ممكن است رويكرد چشمگيري در به كارگيري قابليتها و تواناييهاي بالقوه آنان داشته باشد كه خانههاي هوشمند با امكانات فراوان، خدمات بسياري به اين عده ارائه كرده و شرايط زندگي را بيش از پيش برايشان آسان ميكند.
از سوي ديگر شمار قابل توجه ناتوانان جسمي و ذهني در سطح اروپا و امريكا را ميتوان دليل عمده ديگري براي گسترش خانهها و شهركهاي هوشمند دانست. 30 ميليون نفر در سراسر اروپا دچار اختلالات و ناراحتيهاي ذهني هستند كه همين معلوليتها ممكن است بسياري از جوانب زندگي آنها را تحت تاثير قرار دهد. فناوري به كار رفته در منازل هوشمند بستري را فراهم ميكند تا اين عده بدون نياز به كمك و ياري هميشگي ديگر افراد بتوانند مسووليتهاي زندگي خود را برعهده بگيرند و سالمندان نيز به تنهايي امور شخصي خود را انجام دهند.
خانه هوشمند چگونه كار ميكند؟
يك خانه هوشمند به دو چيز نياز دارد كه آن را از خانههاي معمولي متفاوت ميسازد. يك كامپيوتر مركزي كه وسايل خانه و انجام كارهاي خانهداري را مديريت ميكند و ديگر سيم كشي و ارتباطات خاص اين كار است.
كامپيوتر مركزي:
يك خانه هوشمند در حقيقت شبكهاي متشكل از تجهيزات و لوازم منزل، كليدهاي لامپها و وسايل مختلف است كه با يكديگر در ارتباط هستند كه با اين روش امكان انجام كارهاي زيادي را با دقت و ظرافت لازم در خانه هوشمند ايجاد ميكند. براي فعال كردن اين شبكه به يك كامپيوتر نياز داريم. در بسياري از طرحهاي خانههاي هوشمند يك كامپيوتر خاص و مجزا براي كنترل اين شبكه در نظر گرفته شده است ولي برخي از طرحهاي خانه هوشمند به طريقي طراحي شدهاند كه ميتوان از كامپيوترهاي شخصي نيز براي اين منظور استفاده كرد.
صاحبخانه ميتواند بهوسيله اين كامپيوتر به تمام نقاط خانه دسترسي و كنترل داشته باشد. چه جاهايي كه جلوي چشم و سهلالوصول هستند و چه نقاط دور افتاده و خارج از ديد مستقيم و تمام لامپها را روشن و خاموش نمايد، پردههاي پنجرهها را باز يا بسته كند و بسياري كارهاي ديگر را انجام دهد. كامپيوتر مركزي اين كارها را ميتواند به كمك سيم كشي و اتصالات ويژهاي كه به همين منظور در خانه هوشمند ايجاد شده است انجام دهد.
كابلكشي ويژه:
خانههاي امروزه بسيار ساده سيم كشي شدهاند. كليد مستقيما به خود لامپ يا ساير وسايل برقي بهوسيله دو رشته سيم وصل شده است و زماني كه كه كليد زده ميشود، سيگنال برق از طريق يك رشته سيم به سمت وسيله برقي فرستاده مي شود. شكل زير طرح سادهاي از سيم كشي به اين روش را نمايش ميدهد.
در خانه هوشمند يك كليد براي وظايف و كاركردهاي بسيار متفاوتي بهكار گرفته ميشود. در پاسخ به دستور الكترونيكي روشن شدن يك لامپ يك سيگنال از لامپ به سيستم توزيع اطلاعات مركزي فرستاده ميشود. سيستم توزيع اطلاعات يك سيستم كابلكشي است كه بهطور اختصاصي براي هدف جابجايي سيگنالها و بستههاي اطلاعات مابين وسايل و اجزاي مختلف خانه هوشمند طراحي و نصب شده است.
سيستم توزيع اطلاعات اين سيگنال را در شبكه خود بين كنترلرها براي تنظيم نور مناسب محيط خانه و يا انجام دادن عمل ديگري توزيع مينمايد. اين كنترلرها هركدام يا اينكه فقط اين سيگنال را از خود عبور ميدهند يا در صورت تشخيص اينكه اين سيگنال براي اين كنترلر است به حالت صحيحي به آن واكنش نشان ميدهند، به طور مثال در مورد لامپ، ميزان لازم انرژي الكتريسته را به لامپ ارسال ميكنند تا لامپ روشن شود.
سيستم توزيع كننده اطلاعات نه تنها سيگنال ارسالي از طرف كليد را منتشر ميكند بلكه اين امكان را ميدهد تا وسايل مختلف سيگنالهايي را به وسايل ديگري ارسال نمايند تا آنها كارهاي معين و تعيين شدهاي را انجام دهند. به عنوان مثال ساعتي كه در خروجي فروشگاه نصب شده است زماني كه به ساعت تعطيلي فروشگاه نزديك ميشود سيگنالي را از طريق شبكه توزيع اطلاعات به دستگاه قهوهجوشي كه آن نيز به اين سيستم متصل است ميفرستد و دستگاه قهوهجوش شروع به درست كردن قهوه ميكند.
جرقه ابتدايي
در سال 1921 ميلادي «كلوبرريز» تصميم گرفت براي نخستين بار با اجراي طرح خانههاي هوشمند در زمان خود، انقلاب نويني را در دنياي فناوري به وجود آورد. در واقع ايده اصلي خانههاي هوشمند برگرفته از انديشههاي بكر اين دانشمند برجسته است كه در آن دوران به طور عميق به آن انديشيده بود اما فعاليتهاي چشمگير برريز، هم با شكست و ناكاميمواجه و هم سبب ناراحتي و گمراهي بسياري از خانوادهها شد، به طوري كه ايده اصلي ساخت خانههاي هوشمند تا مدتي طولاني به فراموشي سپرده شد.
تا اين كه با گذشت زمان و پيشرفت فناوري بتدريج رويكرد مردمان به سوي استفاده بهينه از امكانات و كاهش فعاليتهاي روزمرهشان به سمتي گرايش پيدا كرده است كه هم اكنون ميليونها نفر از مردم از فناوري خانه هوشمند استفاده ميكنند. به عقيده كارشناسان در 5 سال آينده تعداد خانههاي هوشمند در سراسر دنيا كه با يكديگر در ارتباط مستقيم هستند به يك ميليارد ميرسد كه افراد را از بسياري فعاليتهاي تكراري روزانه بي نياز ميكند.
دنیای حرفه و فن www.herfe-rszy.blogfa.com
منبع: روزنامه جام جم - ضمیمه سیب
برچسبها: حرفه و فن, ساختمان سازی, خانه هوشمند, هوش در خانه, فناوری جدید